7 - Compa đo tỷ lệ

Compas đo tỷ lệ có ở trong các túi đồ dùng toán học bên cạnh những dụng cụ đo, vẽ: compas có mũi nhọn, thước, êke và thước đo độ. Nếu nó chỉ là một toán đồ hơn là một dụng cụ tính toán thật sự (nó không cho phép thực hiện các phép tính số học), nó vẫn cho phép giải một số bài toán hình học thực tiễn hoặc một số bài toán liên quan đến việc sử dụng các kim loại mà không cần một tính toán nào, và là một dụng cụ hết sức tài tình và có ích.

Compas đo tỷ lệ, được sử dụng rất phổ biến, sau khi xuất hiện được vài năm, đã gợi ý cho Edmond Gunter phát minh ra thước tính. Compas đo tỷ lệ đã là một trong những dụng cụ được sử dụng nhiều nhất cho đến cuối thế kỷ 19. Nó đã được chế tạo ở Anh, Pháp và Ý.

Những dụng cụ ấy ngày nay được nhiều người tìm chuộng nhất là những dụng cụ do nhà chế tạo fabricant Butterfield sản xuất_một nhà chế tạo dụng cụ người Anh, sống ở Paris từ năm 1670 cho đến lúc mất, năm 1724.jjj

• chia một đoạn thẳng thành những phần bằng nhau hoặc theo một tỷ lệ cho trước.
• vẽ một đường dài bằng chu vi một vòng tròn cho trước.
• đo một góc hoặc dựng một góc có một độ lớn cho trước.
• cho cạnh của một góc đa giác, tìm cạnh của một đa giác có một số cạnh khác nội tiếp trong cùng một vòng tròn.
• vẽ một đa giác đều trong một vòng tròn cho trước.
• tìm một bán kính của một cung tròn cho trước.
• vẽ một tam giác cân mà một trong hai góc ở đáy lớn gấp đôi góc ở đỉnh.
• tìm cạnh của một hình lập phương bằng một hình hộp cho trước.
• biết đường kính của một hình cầu bằng bạc chẳng hạn cho trước, tìm đường kính của hình cầu bằng vàng (với sáu kim loại: vàng, bạc, sắt, đồng, chì, thiếc) người ta dùng "đường của các kim loại".
• tính đường kính của những đạn đại bác có những trọng lượng khác nhau tính bằng li vơ rơ, người ta dùng