[Bản tóm tắt]  [Trang trước]  [Trang kế]

3 - Néper, người phát minh ra logarit

Các bảng logarit: sự phát minh kỳ diệu nhất trong nghệ thuật tính toán. Tác phẩm "Merfici logarithmorum canouis descriptio" của John Napier (chuyển sang tiếng Pháp là Neper)_nam tước Merchiston_ xuất bản ở Edimbourg năm 1614, một cuộc cách mạng trong nghệ thuật tính toán, đã có những ảnh hưởng to lớn và mang tính quyết định đối với sự phát triển của các nghành khoa học và đặc biệt là thiên văn học vào đầu thế kỷ 17.

Việc sử dụng các bảng logarit, cho phép đưa các phép nhân về phép cộng và các phép chia về phép trừ, đã nhanh chóng trở nên phổ biến trong giới khoa học châu Âu.

Cần nhắc lại rằng nếu không sử dụng logarit, Neper sẽ không bao giờ có thể lập nên những bảng mà từ đó ông có thể rút ra được những định luật nổi tiếng về chuyển động của các hành tinh.

Những bảng logarit đầu tiên, logarit cơ sở 10 do Briggs tính với 14 số lẻ năm 1624 và được Vlacq mở rộng năm 1628. Những bảng của Vlaq nổi tiếng về độ chính xác lớn đã được xuất bản nhiều lần liên tiếp cho tới năm 1784.

Nguyên lý của logarit là nguồn gốc của nhiều công cụ tính toán: thước, vòng, mặt khắc, con lăn, đường xoắn, được thực hiện cho tới nửa đầu thế kỷ 20.

Các bảng logarit vẫn còn được sử dụng trong các lớp trung học cho tới năm 1960, ngày nay chỉ còn ý nghĩa lịch sử mà thôi.

Trang đầu của những bảng tính lô ga rít đầu tiên của Néper.

Bảng của Vlacq 1670.

Bảng của Cavalieri.